Tytuł: Aktywność społeczna to przyszłość – realizacja projektów społecznych w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii 

Autorzy: Oskar Kowalski, Daniel Sikora 

Czas realizacji: 10.2026 – 05.2027 

Rodzaj innowacji: Programowo-organizacyjno-metodyczna 

Opis innowacji: 

• Adresatami innowacji są uczniowie klasy 3TIP w roku szkolnym 2026/27. Zajęcia odbywać się będą w ramach lekcji edukacji obywatelskiej, edukacji zdrowotnej i przedmiotów zawodowych. Niniejsza innowacja daje uczniom możliwość tworzenia i realizacji własnych projektów społecznych i nabywania kompetencji przyszłości, takich jak umiejętność współpracy, efektywna komunikacja czy kompetencje przywódcze. Ważnym aspektem zajęć jest rozwijanie kreatywności i innowacyjności uczniów, zachęcenie ich i motywowanie do realizacji projektów społecznych dotyczących: edukacji, kultury, ekologii, zdrowia i sportu, przestrzeni miejskiej, społeczeństwa obywatelskiego lub społeczności lokalnej. Podczas realizacji projektu uczniowie będą korzystali ze wsparcia platformy edukacyjnej Zwolnieni z Teorii www.zwolnienizteorii.pl oraz będą współpracować z instytucjami, organizacjami, firmami i osobami fizycznymi wspierającymi przedsięwzięcie. 

Cele główne: 

• nabycie przez uczniów – poprzez realizację projektu społecznego w ramach Olimpiady Zwolnieni z Teorii – umiejętności pracy projektowej, kształtowanie kompetencji społecznych i obywatelskich, wynikających z zadań szkoły i potrzeb społecznych oraz zdobycie kompetencji miękkich potrzebnych młodzieży do samorealizacji, rozwoju osobistego, integracji społecznej;. 
• rozwinięcie pasji, zainteresowań, wiedzy, umiejętności i doświadczeń uczniów;  
• rozwinięcie u uczniów kreatywności, dynamizmu działania, elastyczności, asertywności, umiejętności zarządzania czasem i radzenia sobie ze stresem, umiejętności interpersonalnych, współpracy w grupie i pracy pod presją czasu, zdolności przywódczych;  
• praktykowanie uczenia się przez działanie – zespołowe zdiagnozowanie i rozwiązanie problemu społecznego, w kontekście zwiększającego się znaczenia kompetencji społecznych, obywatelskich i w zakresie przedsiębiorczości. 

Cele szczegółowe: 

• realizacja przez uczniów projektu społecznego w oparciu o zidentyfikowany przez nich problem lokalny lub ogólnokrajowy;  
• wykorzystanie zasobów pozaszkolnych uczniów: zainteresowań, pasji, doświadczeń, wiedzy do realizacji projektu i refleksja nad ich użytecznością w pracy zawodowej i życiu społecznym;  
• kształtowanie u uczniów umiejętności działania w zespole rówieśniczym, organizacji pracy - podziału pracy (WBS) i postawy odpowiedzialności;  
• poprawa umiejętności porozumiewania się i negocjowania z osobami nieznanymi (np. z partnerami projektu);  
• zdobycie przez uczniów umiejętności: wyznaczania celów (SMART), wytrwałego dążenia do nich i korygowania błędnych decyzji, umiejętności analitycznych i kreatywności, planowania i zarządzania budżetem;  
• rozwijanie wrażliwości społecznej i empatii;  
• poznanie tzw. biznesowej rzeczywistości i jej priorytetów;  
• doskonalenie umiejętności korzystania z takich narzędzi TIK jak: strony internetowe, wyszukiwarki, media społecznościowe i filmy video, poprzez realizację zadań wynikających z platformy Zwolnieni z Teorii oraz rozwijanie umiejętności wyszukiwania i przetwarzania informacji z różnych źródeł 

Metody i formy pracy:  

Koncepcja innowacji zakłada, iż chętni uczniowie stworzą grupę, która przygotuje projekt społeczny zgodnie z regulaminem Zwolnionych z Teorii. Sposób dobierania się w zespoły całkowicie zależy od uczniów, nauczyciel nie powinien ingerować w ten proces, może jedynie zwrócić uwagę na poważne przemyślenie kwestii doboru składu zespołu. Zadaniem nauczyciela – koordynatora będzie przygotowanie zespołów uczniowskich do realizacji projektu poprzez rozpropagowanie idei Zwolnionych z Teorii, a później wspieranie ich na poszczególnych etapach, zarówno mentalnie, jak i doradczo, z zachowaniem przez uczniów autonomii w realizacji projektów. Ogromnie ważna jest postawa nauczyciela, który powinien być partnerem współdziałającym z uczniami. Akcent przesuwa się z nauczyciela na ucznia. Realizacja projektu uwzględnia zdolności ucznia i jego zainteresowania. Metoda projektu ma charakter interdyscyplinarny i w porównaniu z klasycznym podejściem szkolnym stawia na progresywistyczną rolę nauczyciela, przyjmującego rolę przewodnika i doradcy. Duży nacisk jest położony tutaj na formę pracy grupowej, dlatego też zespoły projektowe będą składać się od 2 do 10 osób. Nauczyciel wykorzysta metody waloryzujące i problemowe, w tym również metody aktywizujące. Praca nad projektem pomaga kształcić umiejętności miękkie i przygotowuje uczniów do funkcjonowania w przyszłym życiu zawodowym. Pracodawcy wysoce cenią takie umiejętności jak m.in. efektywnej komunikacji, pracy w grupie, kreatywności i innowacyjności, wykorzystania nowoczesnych technologii oraz planowania i organizowania czasu. Właśnie te zdolności można kształtować dzięki pracy metodą projektu. 

Zadania nauczyciela:  

Do zadań nauczyciela – koordynatora należy:  

• Przygotowanie uczniów do pracy metodą projektu, zapoznanie z zasadami i regulaminem Olimpiady Zwolnieni z Teorii.  
• Pomoc uczniom w zdiagnozowaniu własnych zasobów pozaszkolnych, ujawnieniu ich i wykorzystaniu przy realizacji projektów.  
• Udzielanie konsultacji, wskazywanie działań, które pomogą uczniom porządkować i oceniać materiały.  
• Monitorowanie rytmiczności i postępu pracy nad projektem.  
• Pomoc w przezwyciężaniu trudności, wspieranie uczniów w działaniu, motywowanie i inspirowanie do działania.  
• Przeprowadzenie wybranych lekcji (zajęcia proponowane w harmonogramie działań)  
• Upowszechnianie działań podjętych przez uczniów i ich rezultatów.  
• Przeprowadzenie ewaluacji. 

Opis nowatorskich rozwiązań programowych, metodycznych, innowacyjnych: 

Innowacyjność projektu polega na:  

• wykorzystaniu lekcyjnych zasobów uczniów w połączeniu z wiedzą i umiejętnościami rozwijanymi w szkole,  
• wykorzystaniu metody, jaką jest uczenie się przez działanie,  
• samodzielnym stworzeniu przez uczniów grup projektowych,  
• zastosowaniu nowoczesnych narzędzi i technologii informatycznych, w tym platformy internetowej i programów komputerowych, szerokiej współpracy z instytucjami i organizacjami niezwiązanymi ze szkolnictwem,  
• ograniczeniu roli nauczyciela do funkcji doradczej i mentorskiej,  
• rozwiązaniu przez uczniów problemu społecznego,  
• nauce wielu dziedzin równocześnie (Social Action Project Method): o zarządzanie projektami, o marketing, o umiejętności cyfrowe, o tworzenie start-upu. 

Bloki tematyczne zajęć: 

• Projekt społeczny jako rozwiązanie problemu społecznego (IMMP)  
• Planowanie projektu społecznego (MPP), sztuka wyznaczania celów (SMART) i podziału pracy (WBS)  
• Partnerzy jako sojusznicy projektu (MPP)  
• Jak zdobyć sponsora, gdy podejmujemy działalność społeczną?  
• Jak przygotować dobry budżet przedsięwzięcia?  
• Narzędzia TIK w pracy zespołowej (1)  
• Narzędzia TIK w pracy zespołowej (2)  
• Zarządzanie czasem  
• Jak nie wpaść w pułapkę prokrastynacji i przestać odkładać rzeczy na później?  
• Od czy do? – czyli strategie motywacji  
• Czego nas uczy stwierdzenie: „Sukces nigdy nie jest ostateczny, porażka nigdy nie jest totalna”? 

Spodziewane efekty innowacji pedagogicznej: 

Korzyści z wdrożenia innowacji:  

Dla uczniów:  

• Wykorzystują i rozwijają swoje pozaszkolne zasoby i zainteresowania, lepiej poznając siebie i zwiększając samowiedzę potrzebną do podejmowania decyzji o wyborze zawodu.  
• Zdobywają wiedzę w sposób kreatywny, gdyż sami tworzą i realizują swoje projekty.  
• Nabywają zdolność do efektywnego zaangażowania, wraz z innymi ludźmi, w działania publiczne.  
• Uczą się nie tylko interdyscyplinarnej pracy zespołowej i stymulujących ją narzędzi, lecz także organizacji pracy oraz odpowiedzialności.  
• Poznają tzw. biznesową rzeczywistość i jej priorytety.  
• Rozwijają kompetencje społeczne i obywatelskie.  
• Rozwijają kompetencje miękkie między innymi: efektywną komunikację, pracę w grupie, kreatywność, innowacyjność oraz planowanie i organizowanie czasu.  
• Osiągnięcia uczniów potwierdzone będą przez, możliwe do zdobycia na Platformie, certyfikaty tworzone z firmami: Google, Coca-Cola czy Project Management Institute R.E.P.  

Dla nauczyciela:  

• Rozwija i doskonali następujące umiejętności: o budowania dobrych relacji międzyludzkich; o poszukiwania rozwiązań w oparciu o analizę przyczyn i skutków; o zachowania własnej autentyczności w profesjonalnym realizowaniu zadań; o bycia konsekwentnym z zachowaniem elastyczności w sytuacjach, które tego wymagają; o samodoskonalenia.  
• Nawiązuje nowe kontakty profesjonalne i uczestniczy w wymianie doświadczeń.  

Dla szkoły:  

• podnoszenie jakości pracy szkoły poprzez wykorzystanie metody, jaką jest uczenie się przez działanie, co jest nowatorskim rozwiązaniem organizacyjnym i metodycznym,  
• promocja szkoły w środowisku lokalnym i ogólnopolskim,  
• wzrost prestiżu placówki oświatowej,  
• nawiązanie partnerskich relacji szkoły z innymi instytucjami niemającymi charakteru edukacyjnego,  
• pozyskanie do współpracy potencjalnych sponsorów,  
• poszerzenie oferty edukacyjnej szkoły. 
• Wpływ na rodziców: 
• wzrost zaufania do nauczycieli i szkoły,  
• wzrost gotowości do współpracy ze szkołą w oddziaływaniu wychowawczym i do wspierania dziecka w nauce,  
• większe zaangażowanie w życie szkoły,  
• wzrost świadomości pedagogicznej. 
•  

Ewaluacja: 

Dla wsparcia jakości procesu realizacji projektu będą stosowane ewaluacja kształtująca (wykonywana w trakcie realizacji innowacji i wpływająca na nią oraz ewaluacja końcowa (sumująca) badająca efekty projektu. Ewaluacja kształtująca – będzie służyć głównie badaniu rozwoju kompetencji uczniów oraz wykorzystania ich pasji, zainteresowań i doświadczeń w pracach projektowych – przez samych uczniów i nauczyciela. Służyć jej będą regularne spotkania konsultacyjne i zaplanowany w ich programie czas poświęcony wspólnej refleksji. Uczniowie, indywidualnie i grupowo, będą dokonywać samooceny i oceny koleżeńskiej, wyciągać wnioski i wprowadzać korekty. Pomoże to w monitorowaniu procesu rozwijania kompetencji miękkich. 

Ewaluacja końcowa prowadzona będzie w obszarach: efektywności działań młodzieży (osiągnięte cele), sukcesów uczniów, m.in. podziękowania, nagrody, certyfikaty, pozytywnych zmian postaw i zachowań uczniów (w tym postaw społecznych i przedsiębiorczych). W ramach ewaluacji końcowej nauczyciel przeprowadzi: ankietę dotyczącą zadowolenia beneficjentów projektów, rozmowy indywidualne i grupowe z uczniami, , analizę danych dostępnych na Platformie. 

Szczegółowa analiza wyników ankiety, metabase oraz przeprowadzonych rozmów pozwoli ocenić stopień realizacji zamierzonych celów. Działania te pomogą wyciągnąć wnioski, zaplanować pracę i ewentualnie zmodyfikować metody pracy. Podjęta zostanie także decyzja o ewentualnej kontynuacji innowacji. Wszystkie wyniki i uwagi zostaną opracowane w sprawozdaniu oraz udostępnione dyrektorowi szkoły i przedstawione na posiedzeniu rady pedagogicznej 

Literatura: 

Chałas K., Metoda projektów i jej operacjonalizacja w kształceniu ogólnym, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2018. 

Gołębniak B. D. (red.), Uczenie metodą projektów, WSiP, Warszawa 2002. 

Szymański M. S., O metodzie projektów, Wydawnictwo Akademickie Żak, Warszawa 2010. 

Materiały dostępne na platformie edukacyjnej Zwolnieni z teorii: https://zwolnienizteorii.pl/nauczyciel.